Afdrukken

Jeroen Bosch

Aan 31 december 2008.

Jeroen Bosch ('s-Hertogenbosch, circa 1450 – augustus 1516), ook Hieronymus of Jheronimus genoemd, was een Nederlands kunstschilder van de Noordelijke Renaissance. Hoewel hij al tijdens zijn leven internationaal befaamd was, en zelfs koningen en hertogen zijn schilderijen kochten, is er vrij weinig over hem bekend.

Jheronymus van Aken werd geboren omstreeks 1450 in 's Hertogenbosch. Bosch werd geboren in een kustenaarsfamilie, zo waren zijn vader Anthonis en zijn grootvader Jan ook schilders. Het is echter pas vanaf 1480 dat hij in bronnen vermeld staat als Jeroen die maelre, over zijn bezigheden voor die tijd is niets bekend. Het is dus niet duidelijk of hij daarvoor al schilder was. In 1481 wordt Bosch vermeld als echtgenoot van Aleit Vander Meervenne, dochter van een koopluifamilie.

Rond 1486 zal Bosch lid worden van de Lieve-Vrouwe-broederschap als enige kunstenaar die tot de kern van de groep behoort. Van hen krijgt hij enkele kleinere opdrachten. Grote opdrachten volgen de kleine op en in 1504 krijgt Hi‰ronymus Bosch de opdracht van Philips de Schone een 'Laatste Oordeel' te schilderen. Over welk 'Laatste Oordeel' het precies gaat, is niet duidelijk.

Wel weten we dat Bosch reeds gedurende zijn leven van roem en hoog aanzien kon genieten. De kerkelijke en wereldijke leiders waardeerden en verzamelden zijn werk; zo werd ook de 'Tuin der Lusten' geschilderd. Dit gebeurde waarschijnlijk op aanvraag van Henry III van Nassau, die het werk bestelde voor zijn paleis in Brussel. Het kunstwerk werd daar ook opgehangen na de dood van Bosch.

Jheronymus Bosch werd op 9 augustus 1516 begraven te 's Hertogenbosch. In 1516 1517 woedde er een hevige pest in 's Hertogenbosch, de veronderstelling dat dit van invloed zou kunnen geweest zijn op de dood van Bosch is niet zo onrealistisch. Jheronymeus Bosch werkte, in tegenstelling tot andere 15de eeuwse Zuid-Nederlandse schilders, zijn hele leven lang in zijn geboortedorp.

Wat hem ook onderscheidt van zijn collega's, is het feit dat hij de mens niet schildert naar zijn uiterlijke verschijningsvormen, maar hij probeert de mensheid weer te geven aan de hand van karakterkenmerken. Dat Bosch een grote invloed heeft uitgeoefend op diegenen die na hem kwamen is dan ook niet verwonderlijk.
 

Stadsdichter van 's-Hertogenbosch Gé van Berkel schreef een ode aan Jeroen,
op de volgende pagina.

uitdaging